Editen – Les 5

Inleiding

Schrijven is niet iets wat je meteen goed doet. Het komt af en toe voor, dat je je pen op papier zet en in 1 ruk iets neerzet wat maar minimaal hoeft te worden aangepast. Maar het merendeel van de tijd is schrijven…herschrijven. Je eigen stukken tekst lezen, kritisch kijken naar de vorm, inhoud en stijl en het aanpassen tot je tevreden(er) bent. Schrijven is veel bijschaven, totdat je iets hebt wat werkt. 

Maar dat schrijven-is-herschrijven maakt het gelijk wel een dingetje voor de perfectionisten onder ons (en dat zijn er veel vandaag de dag!) waarbij we in de paniek stand schieten.   

In deze les is het belangrijk dat je leert dat het prima is om a) het niet in 1 keer precies goed te doen en b) je eigen werk kritisch te bekijken zodat je het kunt verbeteren. 

Als je wilt schrijven, is het goed om te wennen aan dit proces van aanpassen en herschrijven. 

Hieronder valt sowieso het je werk meerdere keren lezen. Dan zie je welke zinnen eruit knallen, welke woorden niet bij elkaar passen, of de volgorde van de alinea’s werkt of dat er gehusseld moet worden. 

Daarbij zal je soms met een ‘andere bril op’ moeten lezen:          

  • de lezer die jou kent
  • de lezer die jou juist niet kent
  • een taal-nazi
  • een professor Nederlands
  • iemand die niks van poëzie weet maar toch jouw gedicht voor z’n neus heeft

Ook valt onder het editen het dingen aanpassen om te zorgen dat iets prettiger leesbaar, treffender of levendiger wordt. Het moeilijkste daarin is dingen schrappen. Zeker wanneer het een mooie zin betreft die helaas gewoon totaal niet past bij de rest van je stuk is dat even slikken. Kill your darlings, darling. Je moet, schrijft Natalie, genadeloos zijn bij het reviseren (De samoerai, blz. 171). 

Als je echt beter wilt worden in het schrijven, is het ook goed om eens aan iemand anders te vragen om te lezen wat jij schrijft. Het liefst iemand die van lezen houdt, die wat van je onderwerp weet en/of dezelfde smaakt heeft. 

Maar voordat je dit allemaal kunt doen is het goed om ook je innerlijke criticus nog eens goed onder de loep te nemen! Hij/zij moet tenslotte ook niet in de weg gaan lopen. Geertje schrijft hierover dat je de Innerlijke Criticus een plek moet geven in je schrijfproces, dat je moet uitvinden hoe je met hem/haar (afhankelijk van hoe jij je de Innerlijke Criticus voorstelt!) kunt samenwerken (De criticus, blz. 46)   

Bij deze les oefen je zowel met het omgaan met je Innerlijke Criticus als in het aanpassen van je eerste versies.

Lezen

Lees de volgende bladzijdes uit Schrijven vanuit je hart en Zin! Lust in je leven door schrijven.  Natalie Goldberg: Schrijven vanuit je hart

  • Artistieke stabiliteit (blz. 30-32)
  • Problemen met de eindredacteur (blz. 39)
  • Waarom schrijf ik? (blz. 126-129)
  • De samoerai (blz. 171-172)
  • Herlezen en herschrijven (blz. 173-176)

Geertje Couwenberg: Zin! Lust in je leven door schrijven

  • De criticus (blz. 41-47)
  • Eetbaar Schrijven (blz. 104-110)
  • Cheerleaders (blz. 131-137)

Oefeningen

Waarom schrijf ik?

Uit Natalie Goldberg: Schrijven vanuit je hart 

Maak de oefening die beschreven staat in het hoofdstuk ‘Waarom schrijf ik?’ (blz. 126) 

Waarheid 

Uit Geertje Couwenbergh: Zin! Lust in je leven door schrijven   

Maak de oefening ’10 dingen die niet waar zijn’ (blz. 46) 

Voorlezen 

Uit Geertje Couwenbergh: Zin! Lust in je leven door schrijven

Doe de oefening ‘Lees voor!’ (blz. 135)   

Ik snap dat dit je mogelijk niet meteen aanspreekt, maar je zult er versteld van staan hoe goed dit kan zijn voor je schrijven! Sowieso is het hardop voorlezen ontzettend goed omdat je hoort hoe iets klinkt, en daarnaast kan de eerste indruk en feedback van een ander je op z’n minst iets nieuws leren over je werk!

Print Friendly, PDF & Email